Styl przywiązania to kod, który rządzi twoimi związkami

Jakub Kotuła · Free Yourself Poland

Emocjonalne ustawienia fabryczne

Możesz zarabiać dobre pieniądze, prowadzić firmę, chodzić na jogę i medytować, a wciąż działać na systemie relacyjnym, który powstał, zanim skończyłeś pięć lat. Styl przywiązania, opisany po raz pierwszy przez Johna Bowlby'ego i rozwinięty przez Mary Ainsworth, to wzorzec zbudowany w dzieciństwie na długo przed tym, jak zacząłeś mówić pełnymi zdaniami. Dziś odtwarzasz te same reakcje automatycznie, jak autopilot, na bliskość, na złość, na ciszę po kłótni.

Styl lękowy, czyli stała gotowość bojowa

Dziecko, które nigdy nie wiedziało, czego się spodziewać po opiekunach, uczy się być nadwrażliwe na każdy sygnał. Dorosły z lękowym stylem przywiązania, kiedy ktoś nie odpisuje przez godzinę, ma w głowie gotowe scenariusze zdrady i odrzucenia. Każda prośba o przestrzeń brzmi jak zapowiedź rozstania. To ciągłe napięcie i ciągłe pytanie, czy naprawdę wystarczam, nawet gdy druga osoba zostaje.

Styl unikowy, czyli mur zbudowany z samotności

Kiedy dziecko szukające bliskości spotyka się z dystansem i komunikatem nie przesadzaj, uczy się, że bliskość to zagrożenie. Dorosły z tym stylem zamyka się w sobie i nazywa to siłą, choć zwykle jest to obrona. Zamiast czuję się odrzucony mówi po prostu nie miałem czasu, zamiast boję się bliskości, że związki są przereklamowane. Nie mówi nie kocham, mówi nie potrafię czuć się bezpiecznie, kiedy jesteś blisko.

Styl lękowo unikowy, czyli chcę być blisko i się duszę

To mieszanka lęku przed porzuceniem i lęku przed bliskością, efekt chaosu w domu, gdzie jednego dnia była czułość, a drugiego cisza lub awantura. Dorosły z tym wzorcem robi wszystko, żeby ktoś został, a chwilę później wszystko, żeby tę osobę odepchnąć, bo dobra relacja wydaje się zbyt dobra, by była prawdziwa.

Styl bezpieczny można zbudować

Bezpieczny styl przywiązania nie oznacza braku konfliktów, oznacza, że konflikt nie jest końcem świata. Osoby z tym wzorcem mówią i słuchają zamiast milczeć przez trzy dni. I najważniejsze, ten styl da się wypracować w dorosłości poprzez świadomą pracę nad regulacją emocji i komunikacją, niezależnie od tego, jaki kod dostałeś w dzieciństwie.

To, że Twój styl przywiązania powstał bez Twojej zgody, nie znaczy, że musisz powtarzać ten sam scenariusz do końca życia. Trauma nie jest wyrokiem, jest punktem wyjścia.