Męska depresja nie wygląda jak smutek, wygląda jak złość

Jakub Kotuła · Free Yourself Poland

Co dziesiąty Polak zmaga się z depresją, to około półtora miliona osób, choć realna liczba jest zapewne wyższa. Trzy czwarte zdiagnozowanych to kobiety. Brzmi jak dowód, że mężczyźni radzą sobie lepiej. To nie jest odporność, to po prostu brak zgłaszania się po pomoc, bo depresja u mężczyzn rzadko wygląda tak, jak ją sobie wyobrażamy.

Nie łzy, tylko złość

Klasyczny obraz depresji, smutek, wycofanie, płacz, u wielu mężczyzn zamienia się w coś zupełnie innego: drażliwość, wybuchy złości, sarkazm, nadmierne treningi albo sięganie po alkohol. Zamiast „czuję się źle" słyszysz „wszyscy mnie wkurwiają". Psychologowie zwracają uwagę, że mężczyźni częściej wyrażają cierpienie przez działanie i unikanie niż przez nazwanie emocji wprost, co sprawia, że otoczenie zauważa problem dopiero wtedy, gdy przybiera formę agresji, nie wcześniej, gdy jeszcze dało się mu zapobiec.

Ciało krzyczy, kiedy usta milczą

Depresja u mężczyzn często objawia się fizycznie, bólami głowy, karku, brzucha, które łatwo przypisać zwykłemu stresowi w pracy, nie kryzysowi psychicznemu. To jeden z powodów, dla których problem bywa rozpoznawany dopiero na bardzo zaawansowanym etapie. Aż 80% osób bezdomnych w Polsce to mężczyźni, bo utrata sensu i motywacji bardzo szybko przekłada się na utratę pracy, a potem dachu nad głową, bez żadnego etapu pośredniego, w którym ktoś zapyta, co się właściwie dzieje.

Liczby, które powinny być na billboardach

W 2023 roku w Polsce samobójstwo popełniło 5233 osoby, z czego ponad 4000 to mężczyźni, mężczyźni stanowią 80 do 87% wszystkich samobójstw w kraju. Około 60% z nich nigdy nie miało kontaktu z psychologiem ani psychiatrą, ani jednej wizyty, ani jednej rozmowy. To nie przypadek, tylko efekt wieloletniego przekazu kulturowego: nie marudź, weź się w garść, ogarnij się.

Paradoks, o którym mało kto mówi

Badania opublikowane w Journal of Social and Personal Relationships w 2021 roku pokazują coś niewygodnego: choć kobiety deklarują potrzebę emocjonalnej bliskości u partnera, w praktyce część z nich odczuwa niepokój lub dyskomfort, gdy mężczyzna faktycznie okazuje intensywne emocje, lęk, płacz, bezradność. Ankieta Psychology Today wskazuje, że 67% kobiet czuje się wtedy bezradnie lub sfrustrowanie, a 29% przyznaje, że traci wówczas do partnera szacunek. To nie jest oskarżenie kobiet, to sygnał, że całe społeczeństwo, nie tylko mężczyźni, potrzebuje nauczyć się języka męskich emocji od nowa.

Możesz mieć doła. Możesz się bać. To Cię nie czyni mniej męskim, czyni Cię po prostu człowiekiem. A pierwsza osoba, która powinna to usłyszeć, to często Ty sam.